اسکن هستهای قلب و آنژیوگرافی گاهی در یک مسیر تشخیصی قرار میگیرند، اما پزشک با درخواست هرکدام به دنبال اطلاعات متفاوتی است. برای مثال، ممکن است بیمار هنگام فعالیت دچار درد قفسه سینه شود و پزشک بخواهد وضعیت خونرسانی عضله قلب را بررسی کند؛ در شرایطی دیگر، مشاهده مستقیم عروق کرونر و شناسایی محل تنگیها اولویت دارد. همین تفاوت در هدف تشخیصی، کاربرد این دو روش را از یکدیگر جدا میکند. در این مطلب مقایسه اسکن هستهای قلب و آنژیوگرافی را بر اساس نوع اطلاعات، شیوه انجام، خطرات و نقش آنها در انتخاب درمان ارائه خواهیم داد.
اسکن هسته ای قلب چیست؟
اسکن هستهای قلب یا تصویربرداری روشی برای بررسی میزان خونرسانی به بخشهای مختلف عضله قلب است. در این آزمایش، مقدار مشخصی رادیودارو از طریق رگ تزریق میشود و پس از گردش در جریان خون، سلولهای عضله قلب آن را متناسب با میزان خونرسانی جذب میکنند. دوربین مخصوص پزشکی هستهای با ثبت پرتوهای منتشرشده از رادیودارو، تصاویری از وضعیت خونرسانی قلب تهیه میکند. بر اساس این مقاله، پزشک معمولاً تصاویر دو مرحله استراحت و استرس را با یکدیگر مقایسه میکند؛ استرس با راه رفتن روی تردمیل یا دوچرخه ثابت ایجاد میشود و برای افرادی که توانایی فعالیت ورزشی ندارند، داروهایی با اثر مشابه بر جریان خون قلب به کار میروند.
اینکه از چه روشی استفاده شود و تا چه میزان احساس راحتی و اطمینان داشته باشید، به انجام بهترین مرکز اسکن هسته ای قلب در تهران بستگی دارد چراکه تکنسین باتجربه و دلسوز، بهتر شما را همراهی میکنند.
آنژیوگرافی قلب چیست؟

آنژیوگرافی تهاجمی قلب روشی برای مشاهده مستقیم عروق کرونر است که پزشک آن را با استفاده از کاتتر و دستگاه تصویربرداری اشعه ایکس انجام میدهد. در این فرایند متخصص یک لوله باریک و انعطافپذیر را از شریان مچ دست یا کشاله ران وارد بدن میکند و آن را تا محل عروق قلب پیش میبرد. سپس ماده حاجب از طریق کاتتر وارد عروق میشود تا مسیر جریان خون در تصاویر اشعه ایکس وضوح بیشتری پیدا کند. پزشک با مشاهده تصاویر، محل تنگی یا انسداد، تعداد عروق درگیر و شدت گرفتگی را ارزیابی میکند.
تفاوت اسکن هستهای قلب و آنژیوگرافی

هرکدام اطلاعات متفاوتی درباره قلب ارائه میدهند و پزشک با توجه به پرسش تشخیصی، یکی از آنها یا در مواردی هر دو را انتخاب میکند.
- تفاوت در نوع اطلاعات تشخیصی
اسکن هستهای قلب بیشتر به این پرسش پاسخ میدهد که آیا بخشهای مختلف عضله قلب خون و اکسیژن کافی دریافت میکنند یا خیر. تصاویر استراحت و استرس به پزشک کمک میکنند نواحی دارای کاهش خونرسانی موقت یا آسیب پایدار را از یکدیگر تشخیص دهد. آنژیوگرافی مستقیماً ساختار عروق کرونر را نمایش میدهد و اطلاعاتی درباره محل، تعداد و شدت تنگیها در اختیار متخصص قرار میدهد.
- تفاوت در میزان تهاجمی بودن
اسکن هستهای قلب به تزریق وریدی رادیودارو و تصویربرداری با دوربین مخصوص نیاز دارد و پزشک برای بررسی قلب، کاتتر را وارد شریان نمیکند. آنژیوگرافی تهاجمی فرایندی متفاوت دارد؛ پزشک از طریق یک برش کوچک به شریان دسترسی پیدا میکند و کاتتر را تا عروق کرونر هدایت میکند.
- تفاوت در کاربرد و زمان تجویز
پزشک معمولاً اسکن هستهای قلب را برای ارزیابی خونرسانی عضله قلب، بررسی درد قفسه سینه با علت نامشخص، ارزیابی پس از سکته قلبی و سنجش پاسخ قلب به درمان در نظر میگیرد. این آزمایش در بیماران منتخب به تشخیص نیاز به بررسیهای بیشتر عروق نیز کمک میکند. بر اساس منبع، آنژیوگرافی زمانی کاربرد بیشتری دارد که علائم بیمار، سوابق پزشکی یا نتایج آزمایشهای قبلی احتمال تنگی قابل توجه عروق کرونر را مطرح کنند و پزشک به مشاهده مستقیم رگها نیاز داشته باشد.
- تفاوت در امکان درمان همزمان
یکی از تفاوتهای مهم این دو روش به نقش آنها در روند درمان مربوط میشود. اسکن هستهای قلب یک آزمایش تشخیصی است و پزشک با توجه به نتیجه آن درباره ادامه بررسیها یا تغییر برنامه درمان تصمیم میگیرد. آنژیوگرافی در شرایط مناسب امکان ورود مستقیم به مرحله درمان را نیز دارد. برای مثال، اگر متخصص در جریان بررسی به تنگی قابل درمان برسد و شرایط بیمار اجازه دهد، آنژیوپلاستی و قرار دادن استنت را در همان جلسه انجام میدهد.
- تفاوت در آمادگی و مراقبتهای پس از آزمایش
برای اسکن هستهای قلب، معمولاً باید چند ساعت ناشتا بمانید و در فاصله پیش از آزمایش از مصرف کافئین خودداری کنید چراکه کافئین بر برخی روشهای استرس دارویی اثر میگذارد. برای آنژیوگرافی، تیم درمان محل ورود کاتتر را از نظر خونریزی بررسی میکند و برای چند ساعت وضعیت ضربان قلب، فشار خون و شرایط عمومی شما را زیر نظر میگیرد.
- تفاوت در عوارض و ملاحظات ایمنی
اسکن هستهای قلب مقدار کنترلشدهای پرتو از طریق رادیودارو به بدن میرساند و گاهی داروی استرس علائمی مانند گرگرفتگی، سردرد، تنگی نفس یا احساس ناراحتی در قفسه سینه ایجاد میکند. آنژیوگرافی تهاجمی نیز خطراتی مانند کبودی و خونریزی محل ورود کاتتر، واکنش به ماده حاجب، اختلال ریتم قلب و آسیب کلیوی دارد. سابقه حساسیت به ماده حاجب، وضعیت کلیهها، داروهای مصرفی و بیماریهای زمینهای از جمله مواردی هستند که پزشک پیش از انتخاب روش بررسی میکند.
نتیجهگیری: اسکن هستهای قلب یا آنژیوگرافی؟
پاسخ این پرسش به شرایط قلبی شما و هدف پزشک از انجام آزمایش بستگی دارد. اگر متخصص بخواهد میزان خونرسانی به عضله قلب را در حالت استراحت و فعالیت بررسی کند، اسکن هستهای اطلاعات مناسبی در اختیار او قرار میدهد. اگر بررسی مستقیم عروق کرونر و تعیین محل و شدت تنگی ضرورت داشته باشد، آنژیوگرافی انتخاب مناسبتری خواهد بود. در برخی شرایط نیز پزشک ابتدا از آزمایشهای غیرتهاجمی کمک میگیرد و بر اساس نتایج آنها درباره انجام آنژیوگرافی تصمیم میگیرد.
نظرات کاربران